zaterdag 14 april 2018

Ain't She Sweet: Cynthia Lennon en haar leven in de schaduw van John (1)

Bedankt voor jullie leuke reacties op mijn gesprekje afgelopen week met Radio 1 over 10 april 1970, de dag waarop Paul McCartney zijn solo-album aankondigde en daarmee het einde van The Beatles inluidde. Voor wie het item nog wil beluisteren, deel ik het hierbij. Het was een eer om gebeld te worden en er over te mogen vertellen: klik hier voor het fragment.



Maar nu snel van start!

Deze maand is het alweer drie jaar geleden dat Julian Lennon het nieuws deelde dat hij zijn dierbare moeder Cynthia verloren had. Op 1 april 2015 sloot de inmiddels 75-jarige eerste vrouw van John Lennon voorgoed haar ogen. Dat deed ze op het eiland Mallorca waar ze, net als haar enige zoon, al jaren woonde. In de rust en anonimiteit, die zo enorm afweek van de Beatlemania, waarin zij ongewild verzeild raakte, verliefd geworden op een branieschopper die bij haar op de kunstacademie in de klas zat. Ene John Lennon. Een man die haar leven ingrijpend veranderde. Zelf heb ik altijd een beetje een zwak voor het bescheiden karakter van Cynthia. Ze was een vrouw die haar lot in stilte accepteerde en die eigenlijk altijd chique bleef, ondanks het moeilijke leven dat ze had.




Op de vlucht voor de bombardementen
Cynthia Lillian Powell kwam op 10 september 1939 ter wereld. Hoewel haar ouders en oudere broers aanvankelijk in Liverpool woonden, vertrok Cynthia's moeder naar een Bed & Breakfast in Blackpool. De oorlog was uitgebroken en het was veiliger om Liverpool, dat een doelwit van luchtaanvallen was, te verlaten. Na Cynthia's geboorte streek het gezin neer in Hoylake, een plaatsje op Wirral, het schiereiland dat bij Liverpool aan de monding van de Mersey ligt.

Een jonge Cynthia Powell


Tekentalent en een branieschopper
De jonge Cynthia viel al snel op door haar tekentalent. Op haar 11e won ze een tekenwedstrijd die was uitgeschreven door de Liverpool Echo en als 17-jarige trad ze toe tot het Liverpool College of Art. Datzelfde jaar verloor Cynthia haar vader Charles aan longkanker. Moeder Lillian zette alles op alles om haar dochter te kunnen laten studeren. De bescheiden en wat verlegen Cynthia deelde bij een aantal vakken de schoolbanken met een wat brutale jongen uit de Liverpoolse wijk Woolton. Een student die zijn spullen nooit voor elkaar had en die constant haar pennen, potloden en verfkwasten moest lenen. Vaker had hij een gitaar bij zich en zong hij Cynthia Ain't She Sweet toe. Hoewel deze John Lennon in alles Cynthia's tegenpool was, bleek ze erg van hem gecharmeerd. Toen ze hoorde dat John een groot fan was van actrice Brigitte Bardot, verfde ze haar haren blond en hoorde ze hem zeggen: Get you, Miss Hoylake! Lennons interesse was gewekt.

Cynthia en John in hun verkeringstijd

Agressief en romantisch
Cynthia en John draaiden aanvankelijk wat om elkaar heen, maar kregen in de herfst van 1958 een relatie. Hun eerste maanden verliepen niet zonder slag of stoot. Letterlijk dan. De jaloerse John had het moeilijk met de aandacht die zijn vriendin van andere mannen kreeg. Nadat Cynthia danste met Johns beste vriend Stuart Sutcliffe, sloeg hij haar hard in het gezicht. Dit zorgde voor een breuk tussen Cynthia en John. Na drie maanden verwijdering en vervolgens oprechte excuses van Lennons kant, kwamen de twee toch weer bij elkaar. In haar memoires schrijft Cynthia over de extremen in het karakter van John. Stoer en agressief naar de buitenwereld (en dus ook soms naar haar), romantisch en kwetsbaar op andere momenten. Wellicht vinden we de verklaring in de zeer verwarrende en verdrietige jeugd die John had doorgemaakt.


Wie de liefdesbrieven van John aan Cynthia leest, moet toch concluderen dat hij beslist van haar gehouden heeft.


Overhaast huwelijk
Met Pasen 1961 bezochten Cynthia en Doth Rhone (Paul McCartneys toenmalige vriendinnetje) hun verkering in Hamburg. The Beatles traden daar in die periode op in de ruige rosse buurt. Toen moeder Powell naar familie in Canada emigreerde, huurde Cynthia korte tijd een kamer bij Aunt Mimi aan Menlove Avenue. De relatie tussen de bazige Mimi en bescheiden Cynthia zou altijd gespannen blijven. Cynthia vond al snel een andere woonplek, terwijl John weer lange tijd met The Beatles in Hamburg verbleef. Toen Cynthia in augustus 1962 ontdekte dat ze zwanger was van John besloot het piepjonge stel te trouwen. Cynthia legde haar verre van romantische trouwdag later vast in tekeningen. Terwijl het stel in het gemeentelijke kantoor op het Liverpoolse Mount Pleasant elkaar het jawoord gaf, produceerden bouwvakkers buiten een enorm lawaai. Na de plechtigheid rende het gezelschap in de stromende regen naar een plek om te lunchen. Toen ik een paar jaar geleden de steile straat van Mount Pleasant afdaalde richting het centrum van Liverpool, zag ik het tafereel in gedachten voor me.

Cynthia tekende de voltrekking van haar huwelijk, terwijl bouwvakkers buiten met een
pneumatische boor aan het werk waren.


Op de achtergrond met zoon Julian
Na de geboorte van hun zoon Julian, leefden John en Cynthia aanvankelijk praktisch gescheiden levens. John was steeds meer in Londen met The Beatles en Cynthia trok uiteindelijk met haar uit Canada teruggekeerde moeder weer in een woning in Hoylake. Ze hield zich op de achtergrond en genoot van de zeldzame momenten waarop ze John zag. De situatie werd onhoudbaar toen de pers ontdekte dat John een vrouw en een kind had. Begin 1964 ging het stel in Londen samenwonen in een appartement in Emperors Gate. De woning had drie slaapkamers en kostte hen 15 pond per week. Aanvankelijk genoot Cynthia van het leven met haar gezin in de Britse hoofdstad. Vaak ging ze winkelen bij de grote warenhuizen. Geld was inmiddels geen probleem meer.

Cynthia met baby Julian


Cynthia beleefde Beatlemania van binnenuit
Het leven aan Emperors Gate werd onhoudbaar toen ook hier de fans achter het woonadres van Beatle John en zijn gezin kwamen. In februari 1964 vergezelde Cynthia John op de legendarische trip van The Beatles naar de Verenigde Staten. In haar boek John omschreef ze levendig hoe Beatlemania er "van binnen uit" uitzag. Ook waren er natuurlijk de films die werden opgenomen, de verre vakanties om bij te komen van het moordende opname- en tourschema van de band en de contacten die Cynthia met de andere Beatlesvrouwen had.

The Beatles en hun vrouwen/vriendinnen arriveren in de VS, februari 1964. Cynthia staat in het midden met John.
Links Pattie Harrison, rechts Maureen Starkey.

Een racebaan op zolder
In de zomer van 1964 verhuisden de Lennons naar Kenwood, een enorm landhuis in Weybridge, ten zuiden van Londen. Hier kreeg het gezin meer rust en privacy. Er werd een grote speelzolder ingericht waar John drie autoracebanen van het destijds zo populaire merk Scalextric installeerden. Niet alleen de jonge Julian speelde er graag. Ook Paul, George en Ringo zaten graag op hun knieën naar dit mini-circuit te kijken. In de andere zolderkamer installeerde John zich met zijn opnamestudio. Een plek waar hij veel nummers schreef en als demo vastlegde. Cynthia omschreef deze periode als een relatief gelukkige tijd. Terwijl John muziek maakte, zat zij achter de naaimachine en gaf ze af en toe haar oordeel over wat hij had gecomponeerd.

De Lennons leefden een betrekkelijk gelukkig leven op Kenwood


Paul McCartney gaf Cynthia haar liefdesbrieven terug
Cynthia was zich er terdege van bewust dat John tijdens zijn vele reizen en tournees contact had met andere vrouwen. De groep stond aan vele verleidingen bloot. Het was niet makkelijk voor haar, maar ze hield zich tegelijkertijd vast aan de tedere brieven die ze van John ontving. Schrijfsels waarin hij haar vertelde hoezeer hij haar miste. Na haar scheiding zou ze, uit geldnood, een aantal van deze brieven laten veilen. Een mooi detail is dat Paul McCartney jaren later op deze intieme familiestukken van de Lennons bood en ze, ingelijst en wel, teruggaf aan Cynthia en Julian.



Kentering
Na de laatste tournee van The Beatles in 1966 kwam er een kentering in het gedrag van John. Drugs, de toenemende problemen binnen The Beatles en een Japanse kunstenares zorgden er langzaam maar zeker voor dat aan het gezinsleven van Cynthia op Kenwood een einde kwam. Het werd er voor Cynthia en Julian, in de jaren daarop, niet eenvoudiger op. Terwijl de spotlights op John en zijn nieuwe vrouw Yoko Ono gericht waren, moesten Cynthia en Julian hun leven opnieuw vormgeven, als het "vergeten Lennon-gezin". Hoe vonden zij hun weg in de decennia die volgden?

Volgende week meer!




zaterdag 7 april 2018

McCartney onder de minuut: 5 ultrakorte Macca-songs

Kun je als componist en muzikant binnen een minuut een punt maken? Een heel kort liedje componeren met een kop en staart? Dat vroeg ik me deze week af toen ik ging grasduinen in de immense catalogus met nummers die Paul McCartney inmiddels op zijn naam heeft staan. Daarbij ging ik op zoek naar liedjes die korter zijn dan een minuut. Wat was de oogst? En hebben we het hier over fijn materiaal of over snippers die geen opname waard waren? We weten dat Paul McCartney vrij makkelijk componeert. Daarin schuilt ook gevaar dat je zomaar van alles op een album slingert. Pareltjes of prullen? Een lijstje in willekeurige volgorde.




Her Majesty - 1969 (0:23)
Deze kennen we natuurlijk allemaal: de korte en humoristische track, helemaal aan het eind van het majestueuze Abbey Road-album. Je zou het de eerste ghost-track uit de popmuziek kunnen noemen, omdat hij pas 14 seconden na de eindmedley start. Her Majesty zou eigenlijk tussen Mean Mr. Mustard en Polythene Pam op het album komen, maar Paul vond dat het liedje daar niet goed werkte. De knal waarmee Her Majesty begint, is dan ook eigenlijk het eind van Mean Mr. Mustard. De koddige ode van McCartney aan Koningin Elisabeth, vormde een inspiratie voor Bertolf. Hij noemde er zijn band naar én speelde het liedje op Koningsdag 2016 in Zwolle voor Koningin Maxima, die de grap wel kon waarderen. Her Majesty heeft is wel helemaal 'af'. Het liedje heeft een thema dat helemaal rondgespeeld wordt en voelt zodoende als een compleet stukje muziek. [filmpje]




Ram On (reprise) - 1971 (0:52)
McCartneys tweede solo-album RAM werd aanvankelijk lauw ontvangen door de pers. Jaren later ontving Paul alsnog lovende kritieken voor de plaat. Tegenwoordig wordt RAM als één van de sterkste albums uit zijn oeuvre beschouwd. Veel fans hebben de plaat ook torenhoog in hun favorietenlijstje staan en zelf vind ik Paul hier creatief, los, gek en geniaal tegelijk. De titeltrack Ram On kende aan het eind van het album een korte reprise, die net onder de minuut blijft. Gek, een beetje valsig, losjes en met een hoofdrol voor de ukelele... [filmpje]




Wild Honey Pie - 1968 (0:52)
Dit is één van de liedjes die The Beatles met hun akoestische gitaren als grappige improvisatie in India speelden. Op 20 augustus 1968 zette Paul het in zijn eentje in de EMI-studio's in elkaar, terwijl John en Ringo in een andere studio aan het werk waren. George zat die week in Griekenland. McCartney was in een experimentele bui en bouwde het nummer laagje voor laagje op. Daarbij bespeelde hij een aantal akoestische gitaren en de drums. Aanvankelijk zou Wild Honey Pie The White Album niet halen, maar het kwam er tóch op, omdat Pattie Harrison er zo verkikkerd op was. Het is er eentje waar je van houdt of niet. Ik vind het een heel leuk stukje muzikaal cabaret en meer moet je er ook niet achter zoeken. [filmpje]





Be What You See (link) - 1982 (0:43)
In een Enya-achtige stijl zingt Paul The one you wanted to be is now the one you see. Met dit stukje ambient verbindt hij op zijn uitstekende album Tug of War zijn countryduet met Carl Perkins (Get It) met het funky Dress Me Up As A Robber. Soms heb je een bruggetje nodig om twee uiteenlopende muziekstijlen met elkaar te verbinden. [filmpje]




The Lovely Linda - 1970 (0:43)
De eerste klanken van zijn eerste solo-album na The Beatles wijdde Paul aan zijn geliefde Linda. Op de titelloze plaat waarmee hij zich creatief bevrijdde uit de ellendige zakelijke nasleep van het uiteenvallen van The Beatles bezong hij de liefde voor zijn Amerikaanse vrouw. Er had best een langer liedje in gezeten, wat mij betreft, maar we moeten het doen met een paar zinnetjes en een aanstekelijke giechel aan het eind. Toch eentje die je hart steelt, of niet? [filmpje]




Dat waren ze. Welke zag ik over het hoofd? Hebben jullie trouwens een favoriet en vinden jullie dit volwaardige composities uit het oeuvre van The Beatles & Paul McCartney? Ik hoor het graag!

zaterdag 31 maart 2018

Klaus Voormann: ontwerper, muzikant en vriend uit de inner circle van The Beatles

Hij speelde de baspartij op John Lennons Imagine, ontwierp de hoes van het Beatles-album Revolver, deelde een Londense flat met Ringo en George en zag The Beatles ooit optreden in de Kaiserkeller in Hamburg. Voor The Fab Four was hij een vriend en een creatieve samenwerkingspartner. De Duitser die door een wonderlijk toeval een biertje ging drinken in het Hamburgse uitgaangsleven en een band ontmoette die zijn leven zou veranderen: Klaus Voormann.



Een jeugd vol creativiteit en cultuur
Klaus werd op 29 april 1938 geboren in Berlijn. In het gezin met zes broers was volop ruimte voor kunst, klassieke muziek en literatuur. Klaus bleek niet alleen muzikaal, maar ook goed met het tekenpotlood en werd door zijn ouders naar een commerciële designopleiding in Berlijn gestuurd. Later verhuisde hij naar Hamburg, waar hij zijn talenten verder ontwikkelde op de kunstacademie. Dat was de plek waar Klaus in contact kwam met studiegenoten Astrid Kirchherr en Jürgen Volmerr. De drie konden op dat moment nog niet bevroeden hoe bijzonder hun rol zou zijn in de levens van een paar jonge jongens uit Liverpool.

Een jonge Klaus met zijn moeder

Stuurs door de straten van Hamburg
Op een avond in 1960 moet Klaus geïrriteerd de deur van de woning van zijn vriendin Astrid Kirchherr, waar hij bij in woonde, hebben dichtgegooid. Hij had een discussie met Astrid en Jürgen gehad en behoefte aan wat frisse lucht. Klaus zette koers naar het Hamburgse uitgaangsdistrict Sint Pauli. Een ruige buurt met bioscopen en bars. Op zoek naar een plek waar hij een biertje kon drinken, hoorde hij opzwepende rockmuziek uit de Kaiserkeller aan de Reeperbahn komen. Nieuwsgierig ging hij naar binnen en zag hij een hem onbekende band. Geïnteresseerd bekeek hij het optreden van de Liverpoolse band Rory Storm and the Hurricanes. Voormann besloot te blijven zitten en de volgende act af te wachten. Toen hij opnieuw een onbekende band uit Liverpool de sterren van de hemel hoorde spelen, viel zijn mond open. Zijn slechte humeur verdween als sneeuw voor de zon. Wie waren deze fantastische Beatles? De volgende avond was Klaus opnieuw present in de Kaiserkeller, met Astrid en Jürgen, die hij had meegesleept. Dit moeten jullie zien, jongens!

Klaus Voormann, Astrid Kirchherr en Stuart Sutcliffe

Verhuizing naar Londen
De drie kunstenaars bleven optredens van The Beatles bezoeken en er ontstond een bijzondere vriendschap tussen de Duitsers en de band. Beatlesbassist Stuart Stuart Sutcliffe kreeg zelfs een relatie met Astrid Kirchherr. Een liefde die dramatisch zou eindigen. Toen The Beatles Hamburg achter zich lieten en begin jaren '60 definitief doorbraken, besloot Klaus Voormann naar Londen te verhuizen. George Harrison nodigde hem uit om in de flat te komen wonen die hij in die begintijd in Londen nog met Ringo Starr deelde. Toen Voormann voldoende commerciële tekenopdrachten kreeg, kon hij zijn eigen Londense appartement bekostigen. In de jaren die volgden, pendelde Klaus tussen Londen en Hamburg en werkte hij zowel als illustrator als muzikant. Met twee muziekvrienden richtte hij de band Paddy, Klaus & Gibson op. Voormann werd bassist.

Augustus 1967: Voormanns ontwerp voor het album Bee Gees' 1st

Klaus won een Grammy voor de hoes van Revolver
Als ontwerper en muzikant had Klaus niet te klagen over werk. Zo mocht hij de eerste albumhoezen van The Bee Gees ontwerpen en toonden bands als The Moody Blues en The Hollies interesse in hem als muzikant. Vreemd genoeg sloeg hij aanbiedingen van beide popgroepen af om uiteindelijk tot de band van Manfred Mann toe te treden. Klaus speelde drie jaar bas bij Mann en is te horen op hits als Mighty Quinn en Fox On The Run. Als ontwerper tekende hij letterlijk en figuurlijk voor de legendarische cover van het Beatles-album Revolver. Het was John Lennon die hem in 1966 vroeg een ontwerp te maken. Voormann won dat jaar een Grammy Award voor de cover, waarop hij zijn eigen portretfoto piepklein in de haren van George Harrison verstopte.




Remake van de Revolver-hoes
In de jaren '80 maakte Klaus op verzoek van George Harrison de hoes voor de single When We Was Fab, waarop de jaren 60-George en jaren 80-George verenigd werden.

De hoes die Voormann in 1988 ontwierp voor George Harrison

Imagine, Instant Karma, All Things Must Pass: Klaus speelt overal de bas
Als bassist was Voormann begin jaren '70 erg actief bij soloprojecten van John Lennon, George Harrison en Ringo Starr. Op een gegeven moment ging zelfs het gerucht dat The Beatles weer bij elkaar zouden komen onder de schuilnaam The Ladders, waarbij Voormann de plek van Paul McCartney in zou nemen. Hoewel daar niets van klopte, fungeerde Klaus wel een beetje als de bassist die de drie zo hard nodig hadden en die in de persoon van McCartney begin jaren '70 buiten bereik lag. Zo horen we John, Klaus, George en Ringo samen spelen op Starr's single I'm The Greatest, speelt Voormann met John en Ringo op Lennons indrukwekkende soloalbum John Lennon & The Plastic Ono Band en is hij tevens als bassist te horen op Imagine en het gedreven Instant Karma. George Harrison vroeg Klaus Voormann na diens bijdrage aan het album All Things Must Pass in 1971 om in zijn begeleidingsband tijdens The Concert For Bangla Desh te spelen. Kortom: Voormann was er op veel belangrijke muzikale momenten bij.

The Concert for Bangla Desh: George Harrison, Klaus Voormann, Jesse Ed Davis en Eric Clapton

Los Angeles en een nieuwe Beatleshoes
In de jaren '70 woonde Voormann voornamelijk in Los Angeles, waar hij actief bleef in de muziekindustrie. John Lennon vroeg hem als bassist voor zijn album Walls & Bridges en Voormann leverde zowel het baswerk als het albumontwerp voor Ringo's succesvolle album Ringo (1973). In 1979 verhuisde Klaus terug naar Duitsland. Hij produceerde de grote hit Da Da Da van het Duitse Trio, hertrouwde en voedde twee kinderen op. In de jaren '90 ontwierp Voormann de hoes voor het omvangrijke Beatles Anthology-project. Opnieuw zien we zijn collage-achtige stijl daarin terug.

Voormann in 1973 met John Lennon in Los Angeles

Klaus ontwierp de hoezen van het Anthology-project

Voormann tekende zijn herinneringen aan het Hamburg van The Beatles
Klaus bleef zijn hele leven tekenen. Daarbij legde hij ook herinneringen vast die hij had aan zijn tijd met The Beatles in Hamburg. Tekeningen van alledaagse gebeurtenissen waarvan Voormann ooggetuige was, maar waarvan nooit foto's gemaakt werden. Van het dagelijks leven rond de clubs waar The Beatles optraden, van de momenten waarop de jongens thuis kwamen bij Astrid Kirchherr. De plek waar een fatsoenlijke badkamer was, waar ze zich na een week even konden wassen. Voormann laat ons daarmee vele jaren later toch een beetje meekijken naar wat The Beatles in Hamburg beleefden. Hij bundelde zijn tekeningen in het boek Hamburg Days. Deze week maakte Klaus bekend dat hij op 10 april een nieuw boek over The Beatles in Hamburg uitbrengt, getiteld It Started in Hamburg.

Paul McCartney in één van de Hamburgse clubs met toiletjuffrouw Rosa

John Lennon neemt een bad bij Astrid Kirchherr thuis


Voormann aan zijn tekentafel

Memoires en een muzikale comeback
Zijn memoires schreef Klaus in 2003, daartoe een aantal jaren daarvoor aangespoord door George Harrison. Voormann zag het zelf niet zo zitten zijn leven met het grote publiek te delen, maar volgde Harrisons advies. Verrassend genoeg maakte hij in 2009 zijn eerste solo-album én een documentaire. In A Sideman's Journey zien we hoe Klaus met oude vrienden als Paul McCartney, Ringo Starr, Cat Stevens en Joe Walsh de studio indook om nieuwe versies van de nummers waarop hij vroeger meespeelde op te nemen. Daarmee trad de bassist ineens uit de schaduw van de vele sterren die hij creatief en muzikaal ondersteunde. In het fragment zien we hoe Klaus te gast is in de Hog Hill Mill-studio van Paul McCartney om te werken aan het album. Het contact tussen de twee is vanzelfsprekend en ontspannen: [filmpje]



Vriendschap met George Harrison
Klaus had de sterkste band met George Harrison. Hij bezocht George in 2000 in Oostenrijk, waar de Beatle behandeld werd voor kanker. Het stel sprak uren met elkaar en maakte een wandeling, waartoe Harrison nog nauwelijks in staat was, volgens Voormann. Harrison ademde zwaar maar wilde blijven lopen. Uiteindelijk streken de twee neer in het gras, genietend van het mooie uitzicht op de bergen. George vertrouwde Klaus toe dat hij niet bang was voor zijn naderende dood, dankbaar voor het bijzondere leven dat hij geleid had. Ook zei hij dat hij zijn einde slechts zag als een stap naar een volgende ervaring. Na Harrisons overlijden weigerde Voormann de vele verzoeken die hij kreeg voor interviews. De bescheiden Duitser hield zijn gevoelens liever voor zichzelf, daarbij ongetwijfeld terugdenkend aan die avond in 1960 waarop hij de Hamburgse Kaiserkeller binnenstapte.


zaterdag 24 maart 2018

Hoe Paul McCartney het wonderschone Junk uiteindelijk zelf op de plaat zette

Als ik ooit een Top 10 zou moeten samenstellen van mijn allermooiste McCartney-liedjes, dan..... zou ik in de eerste plaats gek worden. Net zo gek als jullie werden toen ik een tijd geleden vroeg om een keuze te maken uit 15 van de 30 nummers van The White Album. Iets dat ik nooit meer zal doen. Net zo goed als dat ik mezelf niet zou kunnen opleggen die McCartney-Top 10 samen te stellen. Je komt er niet uit. De man heeft te veel moois gemaakt.


Ik voel al-tijd de emotie
Toch is er één liedje waarvan ik zéker weet dat het er in zou staan. En dat is het nummer dat ik deze week graag eens centraal wil stellen: Junk. Ook om van jullie te horen of je het met me eens bent dat dit tot "het bijzonderste" hoort dat Paul McCartney ooit schreef. Ik heb een ontzettende zwak voor dit fijne kleine liedje. Het is melodieus, met een prachtige tegenmelodie. Iets waar McCartney altijd heel sterk in is. Hebben we het hier dan over contrapunt? Daar hebben anderen meer verstand van dan ik. Maar wanneer Paul dat ene stukje begint begint te neuriën en daarbij de melodie omhoog stuurt, voel ik altijd een emotie opkomen. Elke keer weer. Herkent iemand dat?




Waarom bleef Junk zo lang liggen?
Wat me intrigeert aan Junk is dat dit pareltje zo lang op de plank heeft gelegen voordat het uitgebracht werd. Paul schreef het al begin 1968 in India, tijdens de retraite met The Beatles in Rishikesh. Het was één van de vele "gitaarliedjes" die daar het levenslicht zagen. De groep beschikte in het meditatiekamp van de Maharishi niet over veel instrumenten. John, George en Paul konden slechts een akoestische gitaar meenemen op hun lange reis. Dus werden er vanzelfsprekend veel akoestische-gitaar-liedjes gecomponeerd. Wat hadden we daar graag naast de Fab Four gezeten, bij het kampvuur.

John en Paul in India


Junk haalde The White Album en Let It Be niet
Toen de groep teruggekeerd was uit India en in mei 1968 bijeen kwam in George Harrisons bungalow in Esher om demo's te maken voor wat The White Album zou worden, had Paul het nummer Junk paraat om op te nemen. En dat is ook wat er gebeurde. Net als menig ander liedje uit die Esher-sessie, haalde dit wonderschone liedje het album niet. Je vraagt je altijd af hoe zoiets werkt. Hoe kan het dat nummers als Rocky Raccoon en Bungalow Bill (beide heel prima, maar niet wereldschokkend goed) op het album kwamen en dat Junk bleef liggen? Wellicht had het meer tijd nodig om te rijpen. Tijdens de Get Back-sessies in de winter van 1969, waaruit uiteindelijk het album Let It Be werd samengesteld, dook Junk ineens weer kort op. De melodie zat nog steeds in McCartneys hoofd. Toch paste het denk ik niet bij het karakter van de liedjes die tijdens die sessies gespeeld werden. Opnieuw verdween Junk dus naar de achtergrond.


Junk werd ook nog Singalong Junk
Rond de jaarwisseling van 1969/1970 was Paul er klaar voor om Junk op te nemen. Alleen. De droom van The Beatles was uiteen gespat en Paul werkte in zijn eentje aan een solo-album. Dat deed hij zowel in zijn Londense huis als onder een schuilnaam in de Abbey Road Studio's. Daar kreeg Junk eindelijk de aandacht die het nummer verdiende. Van één van de takes maakte Paul ook nog het instrumentale Singalong Junk, dat op hetzelfde titelloze album verscheen. Aan die versie voegde Paul piano en strijkers uit een mellotron toe.

Paul McCartney in zijn thuisstudio aan Cavendish Avenue, Londen

MTV Unplugged
Voor zijn mooie livesessie voor MTV's befaamde Unplugged in 1991 haalde Paul Singalong Junk van stal [filmpje]. De uitvoering paste perfect in de kleine akoestische setting van dat optreden. De gezongen versie speelde hij pas in 2006 voor het eerst live in de Royal Albert Hall.




Menigeen maakte zijn eigen Junk
Junk inspireerde menig artiest. Jeff Lynne, John Denver, Cilla Black, Sandie Shaw, Elvis Costello...allemaal namen ze coverversies op van dit fijne kleine liedje. Wie rondstruint over het internet, ontdekt natuurlijk ook veel onbekende muzikanten die er hun eigen liefdevolle invulling aan gaven. Zo vond ik de deze sympathieke versie van twee jongens: [video]





Geschikt voor een mooie solo-voorstelling
Ik heb altijd nog de hoop dat McCartney, wanneer hij stopt met zijn grote concerten, overgaat op kleine akoestische optredens. Of dat Bertolf met Her Majesty nog eens een voorstelling maakt rond McCartney als componist. Wat mij betreft mag Junk dan, in beide gevallen, niet op de setlist ontbreken. [filmpje]




Motor cars, handle bars,
Bicycles for two.
Broken hearted jubilee.

Parachutes, army boots,
Sleeping bags for two.
Sentimental jamboree.

Buy! buy!
Says the sign in the shop window.
Why? why?
Says the junk in the yard.

Da da ya da da da,
Da da da,
Da da ya da da,
Da da da da da da da.

Candlesticks, building bricks,
Something old and new.
Memories for you and me.

Buy! buy!
Says the sign in the shop window.
Why? why?
Says the junk in the yard.


zaterdag 17 maart 2018

Welke dieren komen we tegen op The White Album en wat hebben ze te betekenen?

Voor mij is het altijd nog wat nostalgisch en romantisch om het te hebben over "het draaien van een elpee". Of een album, zo je wilt. Ik vind het een mooie gedachte dat je een plaat uit de hoes haalt, voorzichtig op de draaitafel legt, de naald in de groef zet en het even hoort kraken, om vervolgens meegenomen te worden door de muziek. Ik weet zeker dat velen van jullie nog (of weer) elpees draaien. Klopt dat? Wie kant 2 van The White Album op de draaitafel legt, komt daarbij een aantal liedjes tegen waarin dieren een hoofdrol spelen. Ik neem aan dat het niemand zal zijn ontgaan dat die dierenliedjes grotendeels op dezelfde zijde van de witte dubbelaar terecht kwamen. Dat zal geen toeval zijn, al heb ik nooit gelezen dat bijvoorbeeld George Martin hier iets over vertelde. Omdat we The White Album vieren dit jaar, moeten we dus beslist ook even bij die dieren stilstaan.

The Beatles met Martha, Paul McCartneys hond


Martha My Dear
Het was Paul McCartneys geliefde sheepdog Martha die een ereplekje kreeg op The White Album. Op een dag moet Paul zijn trouwe viervoeter in de ogen hebben gekeken, daarbij denkend: jij verdient een liedje. Dat liedje werd niet alleen tekstueel een heel innemend portret, muzikaal gezien behoort het beslist tot de hoogtepunten van de plaat. Over Paul en zijn Martha moet ik beslist nog eens een blogje schrijven! Voor nu even een hele knappe uitvoering door ons aller Bertolf: [filmpje]




Blackbird
Hoewel Paul McCartney de titel Blackbird als een metafoor gebruikte voor de onderdrukte Afro-Amerikaan, verwijst één van de pareltjes van The White Album natuurlijk ook naar een merel. Mooi gevonden trouwens, van Paul. In het roerige jaar 1968 waarin de rassenrellen in de VS volop in het nieuws waren, schreef hij dit gevoelige nummer. Aanvankelijk had hij trouwens het idee het aan Diana Ross te geven, maar uiteindelijk koos hij ervoor het zelf op te nemen. De vogelgeluiden die we horen, komen uit de geluidenbibliotheek van de Abbey Road Studio's. [filmpje]




Piggies
Ook George Harrison droeg een dier aan voor The White Album. En ook hij koos voor een metafoor. Met Piggies deed hij zijn aanklacht tegen hebzucht en het ongebreidelde consumeren. Harrison, die zelf in die periode natuurlijk volledig geïnspireerd was door de Maharishi en het Hindoeïsme, zette zich even stevig af tegen de westerse cultuur. Wel met de nodige humor, deze keer. Hij zou zijn tekst gebaseerd hebben op George Orwells Animal Farm. George begon trouwens in 1966 al aan Piggies, maar vergat het. Twee jaar later kwam hij zijn aantekeningen tegen, in zijn ouderlijk huis in Liverpool. Samen met moeder Louise lukte het hem Piggies af te maken:

Everywhere there's lots op piggies
Living piggy lives
You van see them out for dinner
With their Piggy wives
Clutching forks and knives to eat their bacon


Rocky Raccoon
Samen met hun meditatie-maatje Donovan, improviseerden John en Paul dit nummer in India bij elkaar. Het was voornamelijk een McCartney-song, dat wel, en eigenlijk heette hoofdrolspeler Rocky aanvankelijk Sassoon van zijn achternaam. Uiteindelijk zorgde de wijziging in Raccoon voor opnieuw een verwijzing naar een dier. Lennon nam trouwens later afstand van het niemendalletje en George Martin noemde het een opvulnummer, dat nooit op The White Album terecht zou zijn gekomen, als het een enkele elpee zou zijn geworden. Toch sloten veel luisteraars Rocky Raccoon en zijn avonturen in hun hart. Het is overigens het laatste Beatlesnummer waarop we John Lennon mondharmonica horen spelen. Alleen daarom al, is het toch best bijzonder.



Er zijn nog meer dieren op The White Album te vinden
Ook elders dan op Kant 2 van The White Album komen we dieren tegen. In The Continuing Story of Bungalow Bill verhaalde John Lennon over een Amerikaanse bezoeker van het meditatiekamp, die zijn moeder én een olifant mee op tijgerjacht nam. Onlangs schreef ik er een blogje over. Ook in Glass Onion voerde Lennon een dier ten tonele: over de oude vertrouwde Walrus van dat jaar ervoor, gaf hij zijn luisteraars nieuwe zogenaamde hint over de identiteit van het dier (Here's another clue for you all: the Walrus was Paul). Op Everybody's Got Something To Hide Expect Me And My Monkey, verwees John trouwens niet naar een aap. Volgens veel luisteraars, inclusief Paul McCartney, zou Monkey op Heroïne duiden. John Lennon beweerde echter dat het liedje over hem en zijn ontluikende liefde voor Yoko Ono ging. Oké.


zaterdag 10 maart 2018

Stay Tuned: verhuisbreak!

Dag allemaal,

Vorige week bereikte me een vraag "waar de blog van zaterdagochtend was". Op dat moment realiseerde ik me dat niet alle lezers me via social media volgen. Niet iedereen opent de wekelijkse blog via Facebook of Twitter. Daar had ik namelijk aangekondigd dat ik er een paar weken tussenuit moest. Ik ben namelijk aan het klussen en verhuizen.

Het gaat goed hoor, maar we zijn nog even heel druk. Ik mis het bloggen en het muziekmaken al. Een goed teken! Het is veel leuker om verhalen te schrijven of lekker gitaar te spelen dan om muren te verven, lampen op te hangen en verhuisdozen uit te pakken. Wat een chaos is het nog in huis...

Het is de bedoeling dat de blogjes vanaf half maart weer verschijnen. 
Hopelijk haken jullie niet af. Stay tuned!


Tot snel,


Anne

zaterdag 24 februari 2018

Not Guilty: hoe George Harrison de vuile was buiten hing en zijn nummer niet op The White Album kreeg

Het is geen geheim dat George Harrison, die dit weekend 75 jaar zou zijn geworden, het als componist niet eenvoudig had binnen The Beatles. Het kostte hem meer tijd dan John Lennon en Paul McCartney om op stoom te komen met het schrijven van eigen nummers. Had Harrison minder talent? Was hij te onzeker of te bescheiden? Of zou elke andere muzikant hetzelfde probleem hebben gehad, wanneer hij had moeten opboksen tegen het duo Lennon-McCartney? Toch was George op The White Album meer vertegenwoordigd dan op elke andere Beatlesplaat. Met While My Guitar Gently Weeps, Piggies, Savoy Truffle en Long Long Long was Harrison mede-verantwoordelijk voor het veelzijdige karakter van het dubbelalbum. Toch is er één nummer dat het album juist niet haalde. En misschien was dat wel zijn beste compositie uit die periode.




George voelde zich niet verantwoordelijk voor de teleurstelling van John en Paul
Terug uit India legde George zijn gevoelens vast over de manier waarop met name John en Paul terugkeken op het avontuur bij de Maharishi. Dat deed hij in het nummer Not Guilty. In een interview uit 1999 met Billboard vertelde Harrison dat hij zich aanvankelijk verantwoordelijk voelde voor de ervaringen die The Beatles met India hadden. Dat de kennismaking met Transcendente Meditatie en de oosterse cultuur met name zijn eigen leven positief veranderd hadden en niet dat van zijn bandleden, was moeilijk te verkroppen voor George. Net als de uiteindelijke teleurstelling over India die hij voelde bij Lennon en McCartney. In Not Guilty probeerde George voor zichzelf op te komen door te zingen dat hij niet schuldig was dat hij zijn bandleden op het pad van de Maharishi had gezet, maar dat iedereen verantwoordelijk is voor zijn eigen keuzes in zijn leven: Not guilty for leading you astray, on the road to Mandalay.




Een diepe denker met een nummer vol betekenis
Een diepe denker als Harrison kwam zodoende met een nummer dat tekstueel vol betekenis was en tegelijkertijd muzikaal niet eenvoudig in elkaar zat. Daar waar Paul McCartney zijn eigen liedjes vaak al kant en klaar uitgedacht had en The Beatles als een mentor door het opnameproces leidde, lukte het Harrison niet goed om over te brengen welke kant hij op wilde. Het subtiele maar moeilijke Not Guilty bleek geen hapklare brok waar The Beatles in de studio hun tanden in konden zetten. Eerst was er de demo die eind mei bij Harrison thuis in Esher gemaakt werd. Of John Lennon zich er mee bemoeide, weet ik niet. Ik heb het idee dat ik hem tijdens de opname op de achtergrond hoor praten: [filmpje]



Poging na poging na poging
In augustus '68 deden The Beatles een groot aantal pogingen het nummer in de studio op tape te zetten. Op 7 augustus waren er alleen al 18 pogingen om het intro goed te krijgen, gevolgd door 27 takes waarin het nummer verder gespeeld werd. De volgende dag werd de draad weer opgepakt en stond de teller inmiddels op 99 takes, waarvan vele incompleet. Op 9 augustus was George zelf meer dan 4 uur bezig met het inspelen van zijn gitaarpartijen. Zittend in de controlekamer stuurde hij met zijn gitaar zijn versterker aan die in de zogenaamde echokamer stond. 




George verdween gefrustreerd naar Griekenland
Op 12 augustus experimenteerde George verder, maar het werd in zijn ogen allemaal niets. The Beatles haakten af en George verdween onaangekondigd (en waarschijnlijk gefrustreerd) naar Griekenland. Niemand was bereid geweest de puzzel met hem te leggen en het nummer te completeren. Best pijnlijk, als je bedenkt hoeveel moeite de band in het complexe Lennon-nummer Happiness Is A Warm Gun stak. Met ook nog eens een geweldig resultaat. Je had Not Guilty een dergelijke behandeling gegund. Het hoorde wel een beetje bij Harrison: het eindeloze perfectionisme en geduld waarmee hij aan zijn eigen nummers bleef schaven. In zijn solocarrière stond zijn manier van opnemen haaks op die van John Lennon, die altijd zo snel en spontaan mogelijk wenste te werken. Deze take laat het punt horen tot waar The Beatles uiteindelijk waren gekomen met Not Guilty. Je zou zeggen dat het nummer, misschien met uitzondering van het laatste gedeelte, echt wel White Album-waardig was: [filmpje]




De verhoudingen werden steeds moeizamer
Ondertussen werd het er in de studio niet gezelliger op. Terwijl George in de Griekse zon zat, werkten John en Ringo in Studio 3 aan Yer Blues en Paul in Studio 2 aan Mother Nature's Son. Toen George na een paar dagen weer terug was, verliet Ringo het studiocomplex met het idee dat hij uit de groep wilde stappen. Zo ver kwam het uiteindelijk niet, maar het geeft aan dat de onderlinge verhoudingen eind augustus even tot een dieptepunt kwamen. Tekstueel verwijst George in Not Guilty ook naar Apple, het nieuwe concept dat Lennon en McCartney in die periode opzetten om de vele Beatlesmiljoenen belastingtechnisch beter te benutten. Het werd natuurlijk een debacle en Harrison had er vanaf dag één weinig vertrouwen in. In Not Guilty horen we hem zingen: I won't upset the apple cart, I only want what I can get.

Lennon en McCartney lanceren Apple


George hing waarschijnlijk iets te veel de vuile was buiten
Not Guilty redde het niet tot The White Album. Misschien was de belangrijkste reden daarvoor wel dat Harrison in de tekst iets te veel de vuile was buiten hing. Die tekst, die ik onder aan deze blog zal opnemen laat inderdaad weinig te raden over. De hoogst genummerde take van Not Guilty werd uiteindelijk 102, een kortere mix van take 99, die in de jaren '90 uitgebracht op Anthology 3, de soundtrack bij de uitgebreide officiële documentaire over de geschiedenis van The Beatles. 


Tien jaar later lukte het alsnog
Toch wist George Not Guilty voor zichzelf uiteindelijk af te maken. In 1978, lang na het uiteengaan van The Beatles, herontdekte hij zijn eigen compositie en besloot hij er met zijn sessiemuzikanten nog eens tegenaan te gaan. Dat was trouwens niet met de minsten uit de popmuziek. Steve Winwood, Willie Weeks, Andy Newmark, Neil Larsen en Ray Cooper klaarden de klus en gaven Not Guilty samen met George een relaxte en wat volwassener make over. Het nummer kwam terecht op het album George Harrison dat in 1979 verscheen. Ik vind het tot op de dag van vandaag een knappe compositie en een zeer aangename Harrisong. Eentje die zeker niet had misstaan op The White Album. Jullie? [filmpje]





Not guilty
For getting in your way
While you're trying to steal the day
Not guilty
And I'm not here for the rest
I'm not trying to steal your vest.

I am not trying to be smart
I only want what I can get
I'm really sorry for your ageing head
But like you heard me said
Not guilty.

Not guilty
For being on your street
Getting underneath your feet
Not guilty
No use handing me a writ
While I'm trying to do my bit.

I don't expect to take your heart..
I only want what I can get
I'm really sorry that you're underfed...
But like you heard me said...
Not guilty.

Not guilty
For looking like a freak
Making friends with every Sikh
Not guilty
For leading you astray
On the road to Mandalay.

I won't upset the apple cart
I only want what I can get
I'm really sorry that you've been misled...
But like you heard me said...
Not guilty.